gia tri song“Giá trị là cái đáng quý, cái cần thiết, có ích lợi, có ý nghĩa, thoả mãn những nhu cầu vật chất, tinh thần của con người, của giai cấp, nhóm, xã hội nói chung”(1). Hệ giá trị là một hệ thống mang tính toàn vẹn bao gồm một tổ hợp giá trị khác nhau được sắp xếp theo một nguyên tắc nhất định, thực hiện các chức năng đặc thù trong việc đánh giá con người theo những phương thức vận hành nhất định của giá trị.

 

Giá trị là một phạm trù xã hội và cũng là một phạm trù lịch sử. Tức là giá trị sẽ khác nhau phụ thuộc vào tính chất, tôn giáo, cộng đồng; mỗi quốc gia có thể có những giá trị và hệ giá trị khác nhau. Trong cùng một quốc gia, một dân tộc, luôn có sự thay đổi hệ giá trị ở các thế hệ. Trong bối cảnh truyền thông trở thành “làng toàn cầu” và sự phát triển của môi trường truyền thông số hiện nay, báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng đang trở thành công cụ quan trọng với phương thức đặc thù trong giáo dục giá trị, đặc biệt là với công chúng trẻ Việt Nam.

gia tri song

Phương thức đặc thù trong giáo dục giá trị là phân tích, bình luận

Khi báo chí tham gia định hướng giá trị, làm công việc “giáo dục giá trị cho giới trẻ”, có nghĩa là báo chí đang tác động đến đối tượng của mình trong việc hình thành, thay đổi hệ giá trị của họ. Báo chí là một trong những con đường giáo dục giá trị rất sinh động và có diện bao phủ rộng đến các nhóm công chúng. Với khả năng cung cấp những thông điệp chung và phát tán nhanh (trong thời đại công nghệ số, tính định kỳ và khoảng cách thời gian từ khi thông điệp phát ra đến khi toàn bộ công chúng tiếp nhận có thể bằng không), báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng là phương thức tác động hoàn toàn khác so với các con đường giáo dục truyền thống trong môi trường sự phạm - với mối quan hệ thầy - trò, hay sự tác động của giáo dục gia đình.

Các phương tiện thông tin đại chúng càng hiện đại, phong phú  thì ý nghĩa và hiệu quả tác động giáo dục giá trị đến giới trẻ càng cao, bởi lẽ, báo chí tác động đến con người nói chung và giới trẻ nói riêng hàng ngày hàng giờ, mọi nơi, làm cho công chúng báo chí “thấm dần” và dần hình thành tất cả các giá trị trong hệ giá trị. Phương thức đặc thù trong giáo dục giá trị cho giới trẻ của báo chí là thông qua việc thông tin và phân tích, bình luận về sự kiện, vấn đề liên quan trực tiếp đến nhu cầu và thị hiếu của thanh thiếu niên, đồng cảm và tăng cường hoặc làm dịu những cảm xúc của người trẻ, hoà cùng và tiếp thêm khát vọng..., thông qua dư luận xã hội, để dần từng bước đưa từng giá trị vào trong ý thức lịch sử - văn hóa của họ, trong thế giới quan, lý tưởng, niềm tin... Việc chịu ảnh hưởng của truyền thông đại chúng trong giáo dục giá trị được tiến hành dần dần, rất tự nhiên, không cưỡng ép. Nói cách khác là, định hướng giá trị của báo chí được thực hiện thông qua việc khơi nguồn, định hướng, điều chỉnh dư luận xã hội.

Báo dành riêng cho vị thành niên và thanh niên

Báo chí Việt Nam trong những năm qua đã khẳng định năng lực giáo dục giá trị cho giới trẻ. Các nhóm giá trị như: giá trị cốt lõi (hoà bình, tự do, việc làm, gia đình, sức khoẻ, an ninh, tự trọng, công lý, sống có mục đích, niềm tin, tính tự lập, giá trị nghề nghiệp, học vấn...), giá trị cơ bản (sáng tạo, tình bạn, tình yêu...), các giá trị có ý nghĩa (ví dụ cuộc sống đầy đủ vật chất, các giá trị nghệ thuật, cái đẹp...)... đều được chuyển tải qua thông điệp báo chí. Các tờ báo dành riêng cho vị thành niên và thanh niên ở Việt Nam như: Mực Tím, Hoa Học trò, Thanh Niên, Tiền Phong, Tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, Tuổi trẻ Thủ đô... cũng đã luôn bám sát mục tiêu giáo dục giá trị cho giới trẻ.


Share:Facebook!

Tạp chí